А ўначы ты не здолееш спаць і пойдзеш бадзяцца па калідорах студэнцкага інтэрната, і ля кожных дзвярэй будзе табе холадна, а ля адных – спякотна, і ты станеш свідраваць іх позіркам, зусім як свідруе ў галаве невыносны зубны боль, і ад такога свідравання чэрці вылезуць з пекла, але ж толькі не ён, хаця што яму каштуе выйсці дасмаліць пакінуты з вечара апалак… І ты будзеш енчыць і нэндзіць, і чакаць світанка, і бегчы па доктара куды вочы глядзяць, шукаючы паратунку.

І будзе доктар, і будуць ягоныя суровыя вочы, зусім як матчыны, і будзе ён акуратна, шкадуючы твой боль, бубніць праз павязку: «Ну казалі ж вам, ну колькі раз казалі, ну гэта ж трэба было так зацягнуць…», а ты будзеш мыкаць скрозь слёзы і думаць: «Ага, казалі, хто ж ведаў, што яно так накрые, так пацягне, і ты ж быццам цар звяроў, чалавек, гэта гучыць горда, а спыніць і пераадолець гэтую пакуту – ну ніяк, ні інтэлектам, ні анальгінам».

І раптам боль пройдзе, і ты ідзеш такі па вуліцы – усе твае ўнутраныя скразнякі надзейна запламбіраваныя, і так табе добра, насамрэч добра, і неяк пуста, але ж гэта добра, і ты ідзеш, шчаслівы і здаровы, а ўсё ж сумуеш па тым часе, калі ты і твой боль былі цэнтрам сусвету.

Аднойчы адзін стаматолаг, узрушаны маім занадта эмацыйным успрыманнем працэсу, сказаў мне: «Вы не перажывайце, потым зубы так не баляць. Гэта ў маладых месяц – і зуба няма, а ў сорак будзе ў вас час і на пакуты, і на лячэнне. Тады якраз будзеце паспяваць маральна падрыхтавацца да свідравання і пламбіравання».

* * *

Так і здарылася. З узростам і каханне, і зубы сталі балець зусім інакш.

І ты ж ужо, галоўнае, дзяўчына дасведчаная, ты ўжо ведаеш: о, гэты будзе балець. Будзе-будзе. Бо такія вочы і такія плечы ў цябе заўсёды баляць. Недзе ля сэрца здрыганецца тая мышца, якая адказвае за каханне, але ж заціхне, бо няма калі: дзеці, праца, дом. Ноччу прытулішся да падушкі, і перад тым, як праваліцца ў сон, раптам: ух! Як дзергане! Як паўстане перад вачыма ўся гэтая раскоша, увесь гэты чалавек, як шыбане ягоным пахам, сапраўдным, і ты ж ужо ведаеш, калі і як гэты пах абуджаецца, і заные, так заные, што хоць ты бяры які малаток і выбівай гэты зуб, пакуль ён канчаткова не здурэў. І тут ці муж пад бокам усхрапне, а то дзіця закашляецца, і ты ціхенька на пальчыках пабяжыш слухаць ля дзіцячага пакойчыка, і так патроху ён і супакоіцца. Дзякуй богу, пакуль што доктар не патрэбны.

Але ж калі ўжо дазволіш сабе не звяртаць увагі, маўляў, неяк само знікне, калі ты, дарослая жанчына, дазволіш гэтаму свідраванню атабарыцца ў тваім жыцці – усё. Інакш, як праз хірургію, ад гэтай навалы не ўратуешся.