Роту давялося размясціць у маленькім разбураным бровары на другім канцы вёскі. У брадзільні бровара размясцілася ўсяго паўроты. Астатнія былі паселены па дзесяці чалавек у некалькіх сядзібах, куды заможныя шляхцічы не пускалі бедную галоту і беззямельных сялян-паўжабракоў.

Штаб роты з усімі афіцэрамі, старшым пісарам Ванакам, дзеншчыкамі, тэлефаністам, кухарамі і Швейкам размясціўся ў доме пана плябана, які таксама не пусціў да сябе ніводнай збяднелай сям’і з наваколля. Таму вольнага месца ў яго было многа.

Гэта быў высокі худы стары пан у выцвілай зашмальцаванай сутане. Ад скупасці ён амаль нічога не еў. Бацька выхаваў яго ў нянавісці да рускіх, аднак гэтую нянавісць як рукой зняло пасля адступлення рускіх, калі ў вёску прыйшлі салдаты аўстрыйскай арміі. Яны сажралі ўсіх яго гусей і курэй, якіх рускія не кранулі, хоць у яго і стаяла некалькі кудлатых забайкальскіх казакаў.

Калі ж у Ліскавец увайшлі венгры і выбралі ўвесь мёд з вулляў, ён яшчэ больш узненавідзеў аўстрыйскую армію. Зараз ён з нянавісцю пазіраў на сваіх няпрошаных начных гасцей, яму яўна падабалася праходжвацца каля іх і, паціскаючы плячыма, паўтараць:

– У мяне нічога няма. Я – жабрак, вы не знойдзеце ў мяне, панове, ні акрайчыка хлеба.

Больш за ўсіх быў засмучаны Балоўн, які ледзьве не расплакаўся пры апісанні такой галечы. У яго галаве мільгала няпэўнае ўяўленне аб нейкім падсвінку, падсмажаная шкурка якога так апетытна пахне і хрубасціць, як мёд у сотах. Балоўн нюхаў паветра ў кухні ксяндза, куды час ад часу заглядваў цыбаты падлетак, які працаваў за батрака і кухарку адначасова. Яму было строга загадана сачыць, каб чаго-небудзь не ўкралі.

Але і ў кухні Балоўн не знайшоў нічога, апрача жменькі кмену, які ляжаў у паперцы на сальнічцы. Кмен ён тут жа высыпаў сабе ў рот. Водар кмену выклікаў у яго смакавыя галюцынацыі падсвінка. За домам святара, на двары маленькага бровара гарэў агонь пад катламі палявой кухні. У іх кіпела вада, але ў ёй нічога не гатавалася.

Старшы пісар з кухарам бегалі па ўсёй вёсцы, шукаючы свінню, але ўсё было марна. Усюды ім адказвалі, што маскалі або з’елі, або забралі.

Пабудзілі таксама яўрэя ў карчме, які пачаў ірваць на сабе пейсы і шкадаваць, што не можа панам салдатам дагадзіць, а пад канец прыстаў да іх, просячы, каб у яго купілі старую, стогадовую карову, худую здыхляціну, на якой былі толькі косці ды скура. Ён патрабаваў за яе шалёныя грошы, рваў бараду і прысягаў, што такой каровы не знайсці ва ўсёй Галіцыі, ва ўсёй Аўстрыі і Германіі, ва ўсёй Еўропе і ва ўсім свеце. Ён выў, плакаў і бажыўся, што гэта самая тлустая карова, якая па волі Іеговы калі-небудзь з’яўлялася на свет божы. Ён кляўся ўсімі прабацькамі, што глядзець на гэтую карову прыязджаюць аж з Валачыска, што па ўсім краі аб ёй ідзе слава, што гэта не карова, а казка, што гэта нават не карова, а самы сыты буйвал. Урэшце, ён укленчыў перад імі і, абнімаючы калені то аднаго, то другога, заклінаў: