Светлый фон

– Лепей забіце старога, няшчаснага яўрэя, але без каровы не адыходзьце.

Ён так задурыў усім галаву сваім енкам, што ўрэшце гэтую здыхляціну, якой пагрэбаваў бы любы скуралуп, пацягнулі на палявую кухню. Яшчэ доўга пасля таго як грошы былі ўжо ў яго кішэні, яўрэй стагнаў і плакаў, што яго канчаткова загубілі, знішчылі, што ён сам сябе абакраў, прадаўшы ім так танна такую цудоўную карову. Ён прасіў павесіць яго за тое, што на старасці год зрабіў такое глупства, з-за якога яго прабацькі перавернуцца ў труне.

Пачакаўшы яшчэ крыху ў пыле, ён раптам строс з сябе ўвесь смутак, пайшоў дамоў і там, у сваёй каморцы, сказаў жонцы:

– Эльза, жыццё маё, салдаты дурныя, а твой Натан мудры!

З каровай было шмат працы. У нейкую хвіліну здавалася, што яе ўвогуле нельга абадраць. Калі пачалі здзіраць з яе шкуру, яна разарвалася, і пад ёй паказалася мускулатура, скручаная, быццам высахлыя марскія канаты.

Тым часам аднекуль прыцягнулі мяшок бульбы і, не спадзеючыся на што-небудзь добрае, пачалі варыць тыя сухажыллі і косці, у той час як побач, на меншай кухні, кухар у поўным адчаі гатаваў абед афіцэрам з кавалкаў гэтага шкілета.

Няшчасная карова, калі наогул можна так назваць гэтую рэдкую з’яву прыроды, надоўга запала ў памяць усім, і можна амаль з упэўненасцю заявіць, што, калі б перад бітвай ля Сакаля камандзіры нагадалі салдатам пра ліскавецкую карову, уся адзінаццатая рота са страшным галёканнем і ярасцю кінулася б на непрыяцеля ў штыкі.

Карова была такая бесскаромная, што нават супу з яе не ўдалося зварыць: чым даўжэй мяса гатавалася, тым мацней яно трымалася на касцях, утвараючы з імі адно цэлае, закасцянелае, як стары бюракрат, які паўвеку пасецца сярод канцылярскіх папер і харчуецца толькі пратаколамі.

Швейк, які падтрымліваў у якасці кур’ера пастаянную сувязь паміж штабам і кухняй, каб вызначыць, калі мяса будзе зварана, далажыў нарэшце надпаручніку Лукашу:

– Пан обер-лейтэнант, з каровы ўжо атрымаўся фарфор. У гэтай каровы такое цвёрдае мяса, што ім можна рэзаць шкло. Кухар Паўлічак, пакаштаваўшы разам з Балоўнам мяса, зламаў сабе пярэдні зуб, а Балоўн – задні карэнны.

Балоўн з сур’ёзным выглядам падышоў да надпаручніка Лукаша і, заікаючыся, падаў яму свой зламаны зуб, сказаўшы:.

– Асмелюся далажыць, пан обер-лейтэнант, я зрабіў усё, што мог. Я гэты зуб зламаў аб афіцэрскі абед, калі мы з кухарам пакаштавалі, ці нельга з гэтага мяса прыгатаваць біфштэкс.

Пры гэтых яго словах з крэсла каля акна паднялася нейкая змрочная фігура.

Гэта быў паручнік Дуб, якога санітарная двухколка прывезла зусім разбітым: