– Слухаюся, пан лейтэнант. – Швейк адышоў да іншых вагонаў, а калі б паручнік Дуб яшчэ пачуў, што ён да гэтых слоў дадаў, то, пэўна выскачыў бы са сваіх штаноў.
– Паручнік быў настолькі дурны, што пасля адыходу Швейка зноў звяртаў увагу салдат на падбіты аўстрыйскі аэраплан, на металічным коле якога было выразна пазначана: «Wiener Neustadt». – Гэты рускі самалёт мы збілі пад Львовам, – сказаў ён.
Гэтыя словы пачуў надпаручнік Лукаш, які праходзіў міма. Ён наблізіўся да грамады і голасна дадаў:
– Пры гэтым абодва рускія лётчыкі згарэлі. Потым, не гаворачы ні слова, рушыў далей, падумаўшы, што паручнік Дуб – непапраўны асёл.
Мінуўшы некалькі вагонаў, надпаручнік убачыў Швейка і хацеў было ўхіліцца ад сустрэчы з ім, бо на твары Швейка было напісана, як многа назбіралася ў яго на душы і як яму карціць выкласці ўсё гэта начальству. Швейк ішоў проста на яго.
– Асмелюся далажыць, ротны ардынарац Швейк просіць далейшых даручэнняў. Асмелюся далажыць, пан обер-лейтэнант, я ўжо шукаў вас у штабным вагоне.
– Паслухайце, Швейк, – перапыніў яго надпаручнік Лукаш рэзкім і крыўдным тонам. – Вы ведаеце, хто вы такі? Вы што, ужо забыліся, як я вас назваў?
– Асмелюся далажыць, пан обер-лейтэнант, такога я не забыў, бо я не які-небудзь вальнапісаны Жалезны… Гэта было даўно, яшчэ да вайны, мы стаялі ў карлінскіх казармах. Быў у нас палкоўнік ці то Флідлер фон Бумеранг, ці то яшчэ нейкі «ранг».
Надпаручнік Лукаш міжвольна ўсміхнуўся гэтаму «ранг», а Швейк апавядаў далей:
– Асмелюся далажыць, пан обер-лейтэнант, наш палкоўнік быў удвая ніжэйшы за вас, насіў бараду і вусы, як князь Лобкавіц, так што быў добра падобны на малпу. А калі раззлуецца, то падскочыць вышэй за свой рост. Мы празвалі яго «каўчукавым дзядком». Здарылася гэта акурат перад нейкім першым мая. Мы знаходзіліся ў поўнай баявой гатоўнасці. Напярэдадні вечарам на двары ён трымаў перад намі вялікую прамову і сказаў, што мы заўтра ўсе застанёмся ў казармах і каб ніхто нікуды не адыходзіў, бо ў выпадку патрэбы, мы павінны будзем па найвышэйшаму загаду ўсю сацыялістычную банду перастраляць. Таму той, хто спозніцца і не вернецца сёння ў казармы, а прыйдзе толькі на другі дзень, ёсць здраднік, бо п’яны не здолее застрэліць ніводнага чалавека ды яшчэ, чаго добрага, пачне пуляць у паветра. Ну, вальнапісаны Жалезны прыйшоў у казармы і кажа: «Каўчукавы дзядок добра прыдумаў. Гэта ж усё і так вядома – калі заўтра нікога ў казармы не пусцяць, дык лепей увогуле не прыходзіць», – і асмелюся далажыць вам, пан обер-лейтэнант, выканаў сваё абяцанне.