Светлый фон

У паручніка Дуба ад такой дзёрзкасці ўсё закруцілася ў галаве, і ад абурэння ён ледзьве знайшоў у сабе сілы крыкнуць:

– Пайшоў прэч, мярзотнік! Мы з табой яшчэ пагаворым!

Швейк сышоў з перона, а паручнік Дуб, апамятаўшыся, пашыбаваў за ім. За вакзалам, тут жа каля самай дарогі, стаяў рад кашоў, перакуленых дагары дном, на якіх ляжалі пляскатыя пляцёнкі з рознымі прысмакамі, якія выглядалі зусім бязвінна, быццам усе гэтыя даброты былі прызначаны для школьнай моладзі, якая рыхтавалася выехаць за горад. Пад вялікімі кашамі хаваліся розныя моцныя напоі: бутэлькі каньяку, гарэлкі, рому, ядлаўцоўкі і ўсялякіх іншых лікёраў і настоек.

Непадалёк, за прыдарожнай канавай, стаяла палатка, дзе, уласна, і ішоў увесь гандаль забароненымі напоямі.

Салдаты спачатку дамаўляліся каля кашоў, пейсаты яўрэй выцягваў з-пад бязвіннага каша гарэлку і адносіў яе пад каптаном у драўляную палатку, дзе салдат непрыкметна хаваў бутэльку ў штаны ці за пазуху.

Швейк сюды і намерыўся, а тым часам ад вакзала за ім назіраў паручнік Дуб з яго дэтэктыўным талентам.

Швейк усё, што трэба, узяў яшчэ каля першага каша. Спачатку ён выбраў цукерак, заплаціў і сунуў ix у кішэню, пры гэтым пейсаты гандляр шапнуў яму па-нямецку:

– Гарэлка ў мяне таксама ёсць, шаноўны пан салдат!

Перагаворы завяршыліся хутка. Швейк. увайшоў у палатку, але заплаціў толькі пасля таго, як пан з пейсамі адкаркаваў бутэльку, а Швейк пакаштаваў. Каньяком ён быў задаволены і схаваўшы бутэльку за пазуху, павярнуў да вакзала.

– Дзе быў, падлюга? – загарадзіў яму дарогу паручнік Дуб.

– Асмелюся далажыць, пан лейтэнант, хадзіў купіць цукерак. – Швейк сунуў руку ў кішэню і выцягнуў адтуль жменю брудных, засмечаных цукерак. – Калі пан лейтэнант не пагрэбуюць… я іх каштаваў, неблагія. У іх такі прыемны асаблівы смак, як у павідла, пан лейтэнант.

Пад гімнасцёркай абрысоўваліся пукатыя абрысы бутэлькі.

Паручнік Дуб паляпаў Швейка па грудзях:

– Што нясеш, мярзотнік? Выцягвай сюды! Швейк выцягнуў бутэльку з жаўтаватым змесцівам, на этыкетцы якой было выразна выведзена: «Cogпас».

– Асмелюся далажыць, пан лейтэнант, – вымавіў Швейк, зусім не збянтэжыўшыся, – я ў бутэльку зпад каньяку напампаваў крыху вады, каб піць. У мяне ад таго гуляшу, што мы елі ўчора, страшэнная смага. Толькі вада там у калодзежы, як бачыце, пан лейтэнант, нейкая жоўтая; пэўна, гэта жалезістая вада. Такая вада вельмі карысная для здароўя.

– Калі ў цябе такая смага, Швейк, – па-д’ябальску ўсміхаючыся, сказаў паручнік Дуб, жадаючы як мага больш прадоўжыць сцэну, якая павінна была закончыцца поўным пройгрышам Швейка, – дык напіся, але як след. Выпі ўсё адразу!