Брыяравая люлька – люлька, якая робіцца з выкарыстаннем брыяру, то бок кораня верасу.
Брыяравая люлька
Гладстанскі сакваяж – невялікая дарожная сумка, раздзеленая ўнутры на дзве аднолькавыя секцыі. Рабіўся звычайна з цвёрдай скуры. Названы ў гонар дзяржаўнага дзеяча Ўільяма Гладстана (1809–1898), які чатыры разы быў прэм’ерміністрам Вялікабрытаніі.
Гладстанскі сакваяж
Блакітны карбункул
Блакітны карбункул
Блакітны карбункул
Апавяданне было ўпершыню надрукаванае ў студзені 1892 году ў Strand Magazine.
Strand Magazine
Блакітны карбункул – існуе шмат версіяў адносна таго, які камень хаваецца пад гэтым вызначэннем. Большасць спецыялістаў сыходзіцца на тым, што Дойл альбо зусім не разбіраўся ў мінералогіі, альбо містыфікаваў чытача. У Оксфардскім слоўніку ангельскай мовы побач са значэннем слова «карбункул» як медыцынскага тэрміна даецца наступнае тлумачэнне: «Яркі чырвоны каштоўны камень, у прыватнасці гранат, агранены ці кабашон». Аднак гранат лічыцца каменем напаўкаштоўным, а таму ніяк не можа мець тую цану, пра якую гаворыцца ў апавяданні. Да таго ж гранатаў блакітнага колеру не існуе, і шкло яны, якога б колеру ні былі, не рэжуць. У «Тлумачальным слоўніку беларускай мовы» слова «карбункул» у значэнні «камень» падаецца як састарэлае і тлумачыцца наступным чынам: «Каштоўны камень чырвонага колеру; чырвоны гранат». У слоўніках рускай мовы гэтае ж слова (таксама з пазнакай «састарэлае») атаясамліваецца з чырвоным карундам, то бок рубінам – каменем каштоўным, які шкло і праўда драпае, а таму на ролю героя апавядання Дойла падыходзіць нашмат больш, чым гранат. Аднак блакітных рубінаў таксама не існуе, бо рубін – гэта разнавіднасць карунду менавіта чырвонага ці ружовага колеру, блакітны ж карунд называецца сапфірам. Сапфір нашмат таннейшы за рубін (прычым чым бляднейшы камень, тым таннейшы), але ўсё яшчэ лічыцца каштоўным. Аднак усе карунды – і рубіны, і сапфіры – гэта аксіды алюмінію, то бок маюць у структуры алюміній і кісларод, Холмс жа называе каштоўнасць «крышталізаваным вугалем», магчыма, намякаючы такім чынам на дыямент, які складаецца з вугляроду. Тым не менш дыямент апісанню не адпавядае, бо блакітным быць не можа – ён заўсёды празрысты. Зрэшты, вызначэнне «крышталізаваны вугаль» можа быць не больш як прыкметай пагардлівага стаўлення Холмса да каштоўнасці як прычыны многіх злачынстваў, і ніякага мінералагічнага сэнсу дэтэктыў у сваё выказванне не ўкладаў. Магчыма, аўтар прыдумаў блакітны карбункул – камень такі ж дарагі, як рубін, і такога ж колеру, як сапфір, – даўшы яму цьмяную назву, каб унікальнасцю апраўдаць яго надзвычайную каштоўнасць. Таксама існуе меркаванне, што Дойл проста пажартаваў з чытача, цудоўна ведаючы, што апісаны ім камень – лейкасапфір (гатунак сапфіра бледна-блакітнага колеру) ці моцна перагрэты звычайны сапфір, які паспрабавалі выдаць за дыямент, – не больш як танная драбяза, якая насамрэч зусім не вартая апісанай у апавяданні валтузні.