Светлый фон

Кунерт зусім адурэў і згадзіўся, каб Швейк павёў яго да штабнога вагона.

Паручнік Дуб, высоўваючыся з акна, зароў:

– Што вам тут трэба, нягоднікі?

– Трымайся з годнасцю, – нагадваў Швейк Кунерту, штурхаючы яго паперад сябе ў вагон.

У калідоры паказаўся надпаручнік Лукаш, за ім – капітан Сагнер.

Надпаручнік Лукаш, які столькі набачыўся і наслухаўся ад Швейка, быў здзіўлены, бо на твары Швейка не было звычайнай дабрадушнасці, знаёмай усім сардэчнасці, а хутчэй нейкае прадвесце новых непрыемных падзей.

– Асмелюся далажыць, пан обер-лейтэнант, – сказаў Швейк, – справа такая, што можа давесці да рапарта.

– Толькі не дурэй, Швейк, мне гэта ўжо абрыдла.

– З вашага дазволу, я, ардынарац вашай маршавай роты, а вы, з вашага дазволу, камандзір адзінаццатай роты. Я ведаю, што гэта выглядае страшэнна дзіўна, але я ведаю таксама і тое, што пан лейтэнант Дуб – ваш падначалены.

– Вы, Швейк, зусім з глуздоў з’ехалі, – перапыніў яго надпаручнік Лукаш. – Вы п’яны і зробіце добра, калі пойдзеце адсюль. Разумееш, дурыла, жывёліна?

Капітан Сагнер, не ведаючы, што сказаць, ківаў галавой у знак згоды, у той час як на твары надпаручніка Лукаша быў напісаны адчай.

– Асмелюся далажыць, пан обер-лейтэнант, пра ўсё трэба рапартаваць, – няўмольна працягваў Швейк. – Яшчэ ў Бруку вы мне гаварылі, пан обер-лейтэнант, што раз ужо я стаў ардынарцам роты, то ў мяне ёсць і іншыя абавязкі, апрача ўсялякіх загадаў. Я павінен быць у курсе ўсяго, што дзеецца ў роце. На падставе гэтага распараджэння я дазваляю сабе далажыць вам, пан обер-лейтэнант, што пан лейтэнант Дуб ні з таго ні з сяго надаваў аплявух свайму дзеншчыку. Я пра гэта, пан обер-лейтэнант, і гаварыць не стаў, але калі пан лейтэнант Дуб з’яўляецца вашым падначаленым, я вырашыў, што трэба рапартаваць.

– Дзіўная гісторыя, – вымавіў капітан Сагнер. – А чаму гэта вы, Швейк, увесь час штурхаеце сюды Кунерта?

– Асмелюся далажыць, пан батальённы камісар, аб усім неабходна рапартаваць. Ён дурны, яму набіў морду пан лейтэнант Дуб, а яму, бачыце, няёмка аднаму ісці з рапартам. Вы, пан капітан, толькі паглядзіце, як у яго трасуцца калені, ён увесь ледзьве жывы ад таго, што мусіць ісці з гэтым рапартам. Каб не я, ён увогуле нікуды б не сунуўся. Яно, вядома, сумна, калі даводзіцца з-за некалькіх дурных аплявух ісці на рапарт. Ён столькі атрымаў гэтых аплявух, што нават не ведае, пра якую з іх ідзе зараз гаворка. Ён сам ніколі б не пайшоў сюды і ўвогуле не хацеў ісці на рапарт. Ён дазволіць сябе малаціць колькі хочаш. Ён ведае, што лепей, як пісаў адзін паэт, быць «сціплай фіялкай», бо ён служыць дзеншчыком у пана лейтэнанта Дуба.