Светлый фон

Аўтар кнігі «Кубак і навука» закусіў губу і пайшоў служыць. Пасля таго як праверкай было выяўлена некалькі выпадкаў, калі ён ставіўся да салдат-пацыентаў надзвычай паблажліва і прадаўжаў іх побыт у бальніцы, пакуль было можна, у той час як дэвізам было: «Качацца і здохнуць у бальніцы або качацца і здохнуць у акопах – усё роўна здохнуць», доктара Вельфера адправілі з трынаццатым маршавым батальёнам на фронт.

Капітан Сагнер, натуральна, адчуваў сябе нашмат вышэйшым за былога кандыдата медыцынскіх навук, які за час сваёй доўгай вучобы парэзаў на двубоях мноства афіцэраў. Калі Вельфер, «доктар ваеннага часу», прайшоў міма Сагнера, той нават не паглядзеў на яго і працягваў размаўляць з надпаручнікам Лукашам пра нешта нязначнае, накшталт таго, што каля Будапешта разводзяць гарбузы.

Доктар Вельфер падышоў да іх.

– Нічога асаблівага, – сказаў ён, усміхаючыся. – Паноў, якія мараць з цягам часу стаць афіцэрамі і выхваляюцца ў афіцэрскім сходзе сваімі стратэгічна-гістарычнымі ведамі, варта было б папярэдзіць, што небяспечна з’есці адразу ўсю пасылку з ласункамі, якую мамачка прыслала на фронт. З часу ад’езду з Бруку кадэт Біглер уплёў трыццаць трубачак з крэмам, а на вакзалах піў толькі гатаваную ваду. Гэта нагадвае мне, пан капітан, верш Шылера «Хто кажа пра…»

– Паслухайце, доктар, – перабіў яго капітан Сагнер, – не пра Шылера гаворка. Што, уласна, здарылася з кадэтам Біглерам?

Доктар ваеннага часу» Вельфер ухмыльнуўся:

– Кандыдат у афіцэры, ваш кадэт, проста абрабіўся. Гэта не халера і не дызентэрыя, а самы просты, банальны выпадак. Ваш пан кандыдат у афіцэры выпіў каньяку крыху больш, чым трэба, і страўнік не вытрымаў. Гэта яшчэ дзіця. Наколькі я ведаю, у казіно ён заўсёды выпіваў толькі чвэртку віна. Ён абстынент…

Надпаручнік Лукаш устаў і, звяртаючыся да Сагнера, з’едліва заявіў:

– Шчыры дзякуй за такога ўзводнага камандзіра!

– Я крыху дапамог яму, – сказаў Вельфер, якога не пакідала ўсмешка, – пра астатняе паклапоціцца пан батальённы камандзір. Гэта значыць, я здам кадэта Біглера ў тутэйшы шпіталь… Выдам даведку, што гэта дызентэрыя. Цяжкі выпадак дызентэрыі… Неабходна ізаляцыя… Кадэт Біглер трапіць у заразны барак… Гэта, безумоўна, лепшае выйсце, – працягваў Вельфер з той жа агіднай усмешкай, – адна рэч – абгаджаны кадэт, іншая – кадэт, хворы на дызентэрыю.

Капітан Сагнер строга афіцыйна звярнуўся да свайго прыяцеля Лукаша:

– Пан надпаручнік, кадэт вашай роты Біглер захварэў на дызентэрыю і застанецца на лячэнне ў Будапешце.

Такім чынам мужны кадэт Біглер быў адвезены ў вайсковы ізалятар ва Уй-Будзе. Мары аб вялікіх перамогах былі зняволены ў адной з палат ізаляцыйных баракаў.