Надпаручнік Лукаш уздыхнуў і пайшоў.

– Можа, будуць нейкія загады, пан обер-лейтэнант? – пракрычаў яму ўслед Швейк.

Надпаручнік Лукаш махнуў рукой і скіраваўся да прадуктовага склада. Яму ў галаву прыйшла дзіўная думка: калі салдаты жаруць пячоначныя паштэты сваіх афіцэраў – Аўстрыя вайну выйграць не зможа.

Тым часам Швейк перавёў Балоўна на другі бок чыгуначнага палатна, суцяшаючы яго тым, што яны разам паглядзяць горад і адтуль прынясуць надпаручніку дэбрэцэнскіх сасісак. Уяўленне Швейка аб сталіцы венгерскага каралеўства, натуральна, зводзілася да ўяўлення аб асаблівасцях тутэйшай вяндліны.

– Можам спазніцца на поезд, – заныў Балоўн, ненажэрнасць якога спалучалася з велізарнай скупасцю.

– Калі едзеш на фронт, – заявіў Швейк, – то ніколі не спознішся, бо кожны поезд, які едзе на фронт, добра разумее, што калі ён будзе спяшацца, то прывязе на канечную станцыю толькі палову эшалона. Зрэшты, я цябе добра разумею, Балоўн! Ты калоцішся за сваю кішэню.

Аднак пайсці ім нікуды не ўдалося, бо разнёсся сігнал «па вагонах». Салдаты розных рот зноў вярталіся да сваіх вагонаў з пустымі рукамі. Замест ста пяцідзесяці грамаў швейцарскага сыру, якія ім павінны былі тут выдаць, яны атрымалі па карабку запалак і паштоўцы, выдадзенай камітэтам па ахове салдацкіх магіл у Аўстрыі. Замест ста пяцідзесяці грамаў швейцарскага сыру кожнаму сунулі ў рукі Седліцкія салдацкія могілкі ў Заходняй Галіцыі з помнікам няшчасным апалчэнцам. Помнік быў створаны скульптарам, які выкруціўся ад фронту, вальнапісаным старшым пісарам Шольцам.

Каля штабнога вагона панавала незвычайнае ажыўленне. Афіцэры маршавага батальёна стоўпіліся вакол капітана Сагнера, які нешта ўсхвалявана расказваў. Ён толькі што вярнуўся з камендатуры вакзала і трымаў у руках строга сакрэтную тэлеграму з штаба брыгады, вельмі доўгую, з інструкцыямі і ўказаннямі, як дзейнічаць у новай сітуацыі, у якой апынулася Аўстрыя 23 мая 1915 года.

Штаб тэлеграфаваў, што Італія аб’явіла вайну Аўстра-Венгрыі.

Яшчэ ў Бруку на ленце ў афіцэрскім казіно ў часе абедаў і вячэр ужо прама, на поўны голас гаварылі аб дзіўных паводзінах Італіі, аднак ніхто не чакаў, што збудуцца прарочыя словы ідыёта кадэта Біглера, які аднойчы пры вячэры адштурхнуў талерку з макаронамі і заявіў: «Гэтага дабра я наемся пад брамамі Вероны».

Капітан Сагнер, праштудзіраваўшы інструкцыі, атрыманыя з брыгады, загадаў трубіць трывогу.

Калі ўсе салдаты маршавага батальёна сабраліся, іх пастроілі ў карэ і капітан Сагнер надзвычай урачыстым голасам прачытаў перададзены яму па тэлеграфе «Італьянскі кароль, кіруючыся хцівасцю і забыўшы пра братнія абавязацельствы, якімі ён быў звязаны, як саюзнік нашай дзяржавы, дапусціў бяспрыкладную здраду. З самага пачатку вайны, у якой ён, як саюзнік, павінен быў стаць плячо ў плячо з нашымі мужнымі войскамі, здрадніцкі італьянскі кароль адыгрываў ролю замаскаванага прадажніка, ведучы патаемныя перагаворы з нашымі ворагамі. Гэтая здрада дасягнула свайго піку ў ноч з 22 на 23 мая аб’яўленнем вайны нашай манархіі. Наш вярхоўны галоўнакамандуючы ўпэўнены, што наша мужная і слаўная армія адкажа на нікчэмную здраду вераломнага ворага такім ударам, што здраднік зразумее: ганебна і вераломна пачаўшы вайну, ён загубіў сам сябе. Мы цвёрда верым, што з божай дапамогай надыдзе той дзень, калі італьянскія раўніны зноў убачаць пераможцаў пры Санта-Лючыя, Вічэнцы*, Навары*, Кустоцы. Мы хочам перамагчы, мы павінны перамагчы, і мы абавязкова пераможам!»