Светлый фон

Надпаручнік Лукаш нічога супраць гэтага не меў, але зазначыў, што з аповедаў Швейка яму вельмі добра вядома, што брат Швейка сапраўды быў выкладчыкам гімназіі і афіцэрам запасу.

Паручнік Дуб завагаўся і сказаў, што ён патрабаваў пакарання ў больш шырокім разуменні гэтага слова і што ўпамянёны Швейк, можа, не ўмее як след выказаць сваю думку, і таму яго адказ робіць уражанне дзёрзкасці, з’едлівасці і непавагі да начальства. Зрэшты, мяркуючы па агульным выглядзе ўпамянёнага Швейка, ён чалавек слабага розуму.

Такім чынам, навальніца, якая сабралася было над галавой Швейка, прайшла міма, і гром у яго не ўдарыў.

Прыйшло паведамленне, што эшалон паедзе толькі праз чатыры гадзіны. Дарога на Хатван* занята паяздамі з раненымі. Пайшлі чуткі, што каля Эгера сутыкнуліся санітарны поезд з поездам, які вёз артылерыю. З Будапешта туды адпраўлены паязды на дапамогу.

Праз хвіліну працавала ўжо фантазія ўсяго батальёна. Гаварылі пра дзвесце забітых і параненых, пра тое, што катастрофа гэтая падстроена са злосным намерам: трэба ж было як-небудзь схаваць сляды жульніцтва ў забеспячэнні хворых. Гэта дало падставу да рэзкай крытыкі забеспячэння батальёна і зладзейства на складах і ў канцылярыях.

Большасць была той думкі, што старшы батальённы пісар Баўтанцаль дзеліцца крадзеным з афіцэрамі.

У штабным вагоне капітан Сагнер заявіў, што згодна маршруту яны павінны былі б ужо быць на галіцыйскай мяжы. У Эгеры ім абавязаны выдаць на ўсю каманду на тры дні хлеба і кансерваў, але да Эгера яшчэ дзесяць гадзін язды. I пасля наступлення пад Львовам там сабралася столькі паяздоў з раненымі, што, паводле тэлеграм, ніводнага бохана хлеба дабыць немагчыма. Капітан Сагнер атрымаў загад: замест хлеба і кансерваў выплаціць кожнаму салдату па шэсць крон семдзесят два гелеры. Гэтыя грошы выдадуць пры раздачы жалавання за дзевяць дзён, калі капітан Сагнер да гэтага часу атрымае іх з брыгады. У касе зараз толькі дванаццаць з нечым тысяч крон.

– Гэта свінства з боку палка, – не вытрымаў надпаручнік Лукаш, – адправіць нас так па-жабрацку.

Прапаршчык Вольф і надпаручнік Коларж пачалі перашэптвацца аб тым, што палкоўнік Шрэдэр за апошнія тры тыдні паклаў на свой асабісты рахунак у Венскім банку шаснаццаць тысяч крон.

Надпаручнік Коларж потым растлумачыў, як збіваецца капітал. Украдуць, напрыклад, у палка шэсць тысяч і сунуць іх ва ўласную кішэню, а па ўсіх кухнях зусім лагічна аддаецца загад – порцыю гароху на кожнага чалавека скараціць у дзень на тры грамьь У месяц гэта складзе дзевяноста грамаў на чалавека. У кожнай ротнай кухні назбіраецца гароху не меней як шаснаццаць кіло. Ну, а ў справаздачы кухар напіша, што ўвесь гарох выдаткаваны.